środa, 18 listopada 2026
8.4 C
Kętrzyn

TALERZ KONTRA KAPSUŁKA – CO MÓWIĄ BADANIA O SUPLEMENTACJI W POLSCE?

DATA PUBLIKACJI:

Kolagen – co mówią badania?

Kolagen stał się jednym z popularnych składników suplementów diety, a jego producenci przypisują mu korzyści od poprawy nawilżenia skóry po wsparcie funkcjonowania stawów. Wyniki badań klinicznych są jednak bardziej złożone, niż mogłyby sugerować materiały reklamowe.

Metaanaliza z 2023 roku obejmująca 26 randomizowanych badań z udziałem 1721 uczestników wykazała, że suplementacja hydrolizowanym kolagenem wiązała się z poprawą nawilżenia i elastyczności skóry w porównaniu z placebo. W analizowanych badaniach stosowano różne dawki i okresy suplementacji, co utrudnia wskazanie jednego optymalnego schematu. Autorzy zwrócili również uwagę na ograniczenia metodologiczne dostępnych badań.

Nowsza metaanaliza z 2025 roku obejmująca 23 randomizowane badania i 1474 uczestników przyniosła bardziej sceptyczne wnioski. Choć łączna analiza sugerowała korzystny wpływ kolagenu na niektóre parametry skóry, po uwzględnieniu jakości badań oraz źródeł finansowania obraz się zmieniał. W badaniach wysokiej jakości oraz tych niezwiązanych z finansowaniem przez przemysł nie wykazano istotnych korzyści. Autorzy uznali, że dostępne dowody nie uzasadniają obecnie stosowania suplementów kolagenowych w celu zapobiegania starzeniu się skóry lub jego leczenia.

Dla stawów obraz jest nieco bardziej obiecujący. Metaanaliza z 2024 roku obejmująca 11 badań randomizowanych z udziałem 870 osób z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego wykazała zmniejszenie dolegliwości bólowych i poprawę funkcjonowania stawu. Wyniki należy jednak interpretować ostrożnie ze względu na różnice między badaniami. Poprawa samopoczucia i funkcjonowania nie jest dowodem na odbudowę chrząstki stawowej.

Warto też wyjaśnić, co dzieje się z kolagenem po spożyciu. Nie trafia on w niezmienionej postaci bezpośrednio do skóry czy stawów. W przewodzie pokarmowym jest rozkładany do aminokwasów i mniejszych peptydów, które organizm może następnie wykorzystywać. Badania eksperymentalne sugerują, że niektóre peptydy pochodzące z kolagenu mogą oddziaływać na procesy zachodzące w tkankach, ale mechanizmy te nie są jeszcze w pełni wyjaśnione, a ich znaczenie kliniczne pozostaje przedmiotem badań.

Suplementacja kolagenem może być rozważana w określonych sytuacjach, zwłaszcza jako potencjalne wsparcie u części osób z chorobą zwyrodnieniową stawów. Nie należy jednak przedstawiać jej jako metody odbudowy chrząstki ani gwarantowanego sposobu na poprawę wyglądu skóry. Preparaty zawierające kolagen są dostępne w różnych postaciach, między innymi proszków, kapsułek i płynów.

Grupy wymagające szczególnej uwagi

Są grupy osób, dla których suplementacja wybranych składników ma szczególnie mocne uzasadnienie. Nie oznacza to jednak, że każda osoba należąca do danej grupy potrzebuje tego samego zestawu preparatów.

Kobiety planujące ciążę i będące w ciąży powinny zadbać przede wszystkim o odpowiednią podaż folianów. Ich niedobór we wczesnym okresie rozwoju zarodka zwiększa ryzyko wad cewy nerwowej. Zgodnie ze stanowiskiem ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników z 2024 roku suplementację folianów warto rozpocząć co najmniej 12 tygodni przed planowanym poczęciem. W profilaktyce stosuje się dawki zależne od etapu ciąży i indywidualnego ryzyka, dlatego szczegółowy schemat należy dobrać z lekarzem.

W okresie ciąży znaczenie ma również odpowiednia podaż jodu, witaminy D i DHA. Suplementacja żelazem powinna natomiast uwzględniać wyniki badań i ocenę stanu zdrowia. Nie każdy preparat wieloskładnikowy przeznaczony dla kobiet ciężarnych będzie odpowiedni dla każdej pacjentki.

Weganie oraz część wegetarian powinni zwracać szczególną uwagę na witaminę B12. Jej naturalnym źródłem w diecie są przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego, natomiast produkty roślinne niewzbogacane w B12 nie stanowią wiarygodnego źródła tej witaminy. Dla osób na diecie wegańskiej niezbędne jest zapewnienie regularnej podaży B12 z suplementów lub odpowiednio wzbogacanych produktów. U osób spożywających jaja i nabiał ryzyko niedoboru zależy między innymi od ilości tych produktów w diecie. Długotrwały niedobór witaminy B12 może prowadzić do niedokrwistości i poważnych zaburzeń neurologicznych, a część uszkodzeń układu nerwowego może być nieodwracalna.

Diety roślinne wymagają też uwagi pod względem podaży wapnia, żelaza, cynku, jodu i kwasów omega-3. Nie oznacza to, że wszystkie te składniki trzeba suplementować – wiele zależy od kompozycji jadłospisu i stosowania produktów wzbogacanych.

Osoby starsze mogą mieć zwiększone ryzyko niedoborów ze względu na zmiany fizjologiczne, choroby przewlekłe, przyjmowane leki i mniejszą różnorodność diety. Z wiekiem zmniejsza się między innymi zdolność skóry do syntezy witaminy D. U części seniorów występują również zaburzenia wchłaniania witaminy B12 z żywności. Polskie wytyczne przewidują profilaktyczną suplementację witaminy D u osób starszych, z uwzględnieniem wieku i innych czynników. W przypadku B12 decyzja o suplementacji powinna wynikać z oceny diety, stanu zdrowia, przyjmowanych leków i ewentualnych wyników badań.

DYSKUSJA

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj
Captcha verification failed!
Ocena użytkownika captcha nie powiodła się. proszę skontaktuj się z nami!

Zamieszczenie komentarza jest równoznaczne z potwierdzeniem zapoznania się i akceptacją Regulaminu Serwisu oraz Regulaminu Usługi Komentowania

UDOSTĘPNIJ

Popularne

spot_img

Najczęściej komentowane

Więcej podobnych
Related

NOWA FABRYKA BALISTYCZNA W KĘTRZYNIE

Wczoraj w Kętrzynie odbyło się Kętrzyn Security Forum, połączone...

BUDYNKI, SIEĆ, MIASTO… SAMORZĄDY PROJEKTUJĄ PRZYSZŁOŚĆ CIEPŁOWNICTWA

Skuteczna transformacja ciepłownictwa nie zależy wyłącznie od wyboru nowych...

UCZNIOWIE POMAGALI SENIOROM. SZKOŁA W GARBNIE NAGRODZONA W OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE

Szkoła Podstawowa im. Zasłużonych dla Warmii i Mazur w...