Czy ograniczenie liczby kadencji powinno dotyczyć nie tylko wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, ale również posłów i senatorów? Taką propozycję przedstawił Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej i prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego. Po odrzuceniu przez Sejm projektu znoszącego dwukadencyjność samorządowców lider PSL zapowiedział zbieranie podpisów pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum w sprawie wprowadzenia podobnego ograniczenia dla parlamentarzystów.
Sejm odrzucił projekt PSL
22 października 2026 roku Sejm odrzucił projekt nowelizacji Kodeksu wyborczego przygotowany z inicjatywy Polskiego Stronnictwa Ludowego. Jego głównym założeniem było zniesienie ograniczenia liczby kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.
Za przyjęciem proponowanych zmian głosowało 213 posłów, przeciw było 215, a dziewięciu wstrzymało się od głosu. O odrzuceniu projektu zdecydowała zatem różnica zaledwie dwóch głosów.
PSL od początku sprzeciwiało się wprowadzonemu w 2018 roku ograniczeniu liczby kadencji samorządowców. Przedstawiciele ugrupowania argumentowali, że to mieszkańcy powinni mieć możliwość samodzielnego decydowania, jak długo wybrany przez nich wójt, burmistrz lub prezydent miasta może sprawować swoją funkcję.
Zdaniem ludowców o dalszym pełnieniu urzędu powinno rozstrzygać zaufanie wyborców wyrażone w kolejnych wyborach, a nie ustawowe ograniczenie liczby kadencji.
Dwie kadencje dla samorządowców, a dlaczego nie dla parlamentarzystów?
Odrzucenie projektu stało się impulsem do ponownego podjęcia dyskusji o zasadach sprawowania funkcji publicznych w Polsce.
Obowiązujące przepisy Kodeksu wyborczego przewidują, że osoba, która została już dwukrotnie wybrana na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w danej gminie, nie może ponownie kandydować na to stanowisko w tej samej gminie. Ograniczenie obejmuje wybory przeprowadzane od 2018 roku.
Podobne przepisy nie obowiązują jednak posłów i senatorów, którzy mogą ubiegać się o ponowny wybór bez ustawowego limitu liczby kadencji.
W ocenie PSL rodzi to pytanie o zasadność stosowania odmiennych rozwiązań wobec przedstawicieli samorządu terytorialnego i parlamentarzystów.
Ugrupowanie podkreśla, że jeżeli ograniczenie liczby kadencji ma pozostać w samorządach, należy rozważyć wprowadzenie analogicznych zasad również w Sejmie i Senacie.
Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiada referendum
W odpowiedzi na wynik sejmowego głosowania prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział podjęcie inicjatywy zmierzającej do przeprowadzenia ogólnokrajowego referendum.
„Będziemy zbierać podpisy pod referendum ws. wprowadzenia ograniczenia do 2 kadencji dla posłów i senatorów. Niech Polacy wypowiedzą się na ten temat” – zapowiedział lider PSL.
Propozycja zakłada umożliwienie obywatelom wypowiedzenia się, czy osoby sprawujące mandaty posłów i senatorów powinny podlegać ograniczeniom kadencyjnym podobnym do tych, które obowiązują obecnie w samorządach.
Co przewidują obowiązujące przepisy?
Zgodnie z art. 125 Konstytucji RP referendum ogólnokrajowe może zostać przeprowadzone w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa.
Ustawa o referendum ogólnokrajowym przewiduje możliwość wystąpienia z inicjatywą obywatelską popartą podpisami co najmniej 500 tysięcy osób uprawnionych do udziału w referendum.
Samo zebranie wymaganej liczby podpisów nie oznacza jednak automatycznego zarządzenia głosowania. Decyzję w tej sprawie podejmuje Sejm.
Wprowadzenie ograniczenia liczby kadencji posłów i senatorów wymagałoby również odpowiednich zmian prawnych, w tym zmiany przepisów Konstytucji RP regulujących prawo wybieralności do parlamentu. Samo referendum nie zastąpiłoby wymaganej procedury legislacyjnej.
O zasadach sprawowania funkcji publicznych powinni wypowiedzieć się obywatele?
Zapowiedź Władysława Kosiniaka-Kamysza otwiera kolejną dyskusję o zasadach sprawowania funkcji publicznych, ograniczeniach kadencyjnych oraz roli obywateli w podejmowaniu decyzji dotyczących swoich przedstawicieli.
Zwolennicy dwukadencyjności wskazują, że ograniczenie liczby kadencji może sprzyjać wymianie elit politycznych i zapobiegać nadmiernej koncentracji władzy. Przeciwnicy tego rozwiązania podkreślają natomiast, że o ponownym wyborze powinny decydować przede wszystkim kompetencje kandydatów i zaufanie obywateli.
Pozostaje zatem pytanie, czy podobne ograniczenia powinny obowiązywać zarówno samorządowców, jak i parlamentarzystów, czy też o możliwości ponownego kandydowania powinien każdorazowo rozstrzygać wyłącznie wynik wyborów.
Zapowiadana przez PSL inicjatywa referendalna może stać się początkiem szerszej ogólnopolskiej debaty na ten temat.
Źródło informacji: PSL, Sejm RP.
Oprac. red.
