18 listopada 2026 roku wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król otworzył w Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego konferencję naukową poświęconą 130-leciu „Gazety Ludowej” i Mazurskiej Partii Ludowej. Miasto Kętrzyn współorganizowało spotkanie wraz z miejscowym muzeum. Wojewoda podziękował burmistrzowi Karolowi Lizurejowi za pomoc w przygotowaniu wydarzenia.
Wśród uczestników był również bp Paweł Hause, zwierzchnik diecezji mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej i proboszcz kętrzyńskiej parafii ewangelicko-augsburskiej. Odczytano także list posłanki Urszuli Pasławskiej.

Od ełckiej „Gazety Ludowej” do kętrzyńskiego zamku
„Gazeta Ludowa” zaczęła ukazywać się w Ełku w 1896 roku, gdy Mazury znajdowały się w granicach Prus. Na łamach polskojęzycznego pisma mazurscy działacze upominali się o prawa mieszkańców wsi. Jak przypomniał prof. Stanisław Achremczyk, prezes Towarzystwa Naukowego im. Wojciecha Kętrzyńskiego, w programie Mazurskiej Partii Ludowej znalazły się m.in. budowa dróg, kanałów i linii kolejowych, rozwój spółdzielczości rolniczej oraz większy udział chłopów w samorządzie.

Profesor wyjaśnił także, co łączy początki ełckiego pisma z Kętrzynem. Wojciech Kętrzyński, późniejszy patron miasta, był uczniem miejscowego gimnazjum. W latach szkolnych poznawał polską historię i odkrywał własne korzenie. Po latach wspierał powstanie „Gazety Ludowej” i działalność skupionych wokół niej mazurskich ludowców.

Mazurskie miejscowości, świątynie i muzeum
Witając uczestników konferencji, dyrektor Marta Wojciechowska przypomniała o jubileuszu samej placówki. W 2026 roku Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego obchodzi 80-lecie działalności. Tematem jej referatu była rola muzeum w poznawaniu historii miasta przez jego mieszkańców.

Program naukowy obejmował również referaty trzech badaczy z Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Referat dr. hab. Ryszarda Tomkiewicza dotyczył zmian nazw mazurskich miast i wsi od czasów hitlerowskich po pierwsze lata powojenne (1945–1947). Tematem wystąpienia dr. hab. Marka Jodkowskiego było przystosowywanie wnętrz dawnych kościołów ewangelickich do liturgii katolickiej. Dr Jerzy Kiełbik przygotował referat o dziejach czasopisma naukowego „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”.
Organizatorami konferencji byli wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król, Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego oraz Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego.
Regionalne obchody rozpoczęły się we wrześniu w Ełku. Przed Kętrzynem spotkania odbyły się także w Piszu i Olsztynku. Podczas konferencji na zamku wojewoda zapowiedział wydanie publikacji, która zbierze dorobek całego cyklu.
red.

